ŞIRNEX (DÎHA24.09.2007 ) - ŞIRNEX (DÎHA24.09.2007 ) - Derket holê ku darên li daristanên bi hinceta 'HPG'yî tê de xwe vedişêrin' hatine şewitandin, ji aliyê leşker, cerdevan û axayên gundan ve têne berhevkirin û li bajarên rojavayê têne firotan.
DÎHA'yê, wêneyên qocikên daran ku bi wesayîtên fermî tînin datînin kêleka rê, kişandin. Tê diyarkirin ku ji sedî 35’ê pereyê ji daran tê ji leşkeran re ye, yên mayî jî di nav axayê gund û cerdevanan de tê parvekirin.

Li Şirnexê derket holê ku bi hezaran darên ji serê sala 2006'an û vir ve li bi sedan donim daristanên hatine şewitandin dimînin, ji aliyê leşker, cerdevan û axayên gund ve têne firotan. Digel 169'emîn xala Makezagonê ya ku tê de tê gotin 'kesên zirarê bidin daristanan, divê bêne pirsyarîkirin û darizandin', ji adara sala 2006'an û vir gelek daristan ji aliyê leşkeran ve hatin şewitandin, lê heta niha tu pêvajoyeke hiqûqî nehatiye destpêkirin. Bi taybetî jî ji qada daristanî ya ku di navbera Dihê û Şirnexê de ye û ji aliyê gel ve bi nave Mergu Mar tê zanîn, para xwe ji vê pêkanînê digre. Darên wekî berû û ben ku tên birîn, bi wesayîtên fermî tînin gundên Bena Botiyanî (Guneyce) , Navyan (Guneyçam) û li kêleka rê kom dikin. Ji bilî darên ku di daristanên hatine şewitandin de hişk bûne, yên ter jî tên birîn. Leşker û cerdevan, bi xîzara daran dibir, datînin ber tavê û li hêviya hişkbûna wan disekinin.

Gabar û Cûdî ji însafa cerdevanan re hatin hiştin

Yekîneyên TSK'ê havînê qadên daristanî yên li deverên wekî Gabar, Cûdî, Damlica û Findiq, bi hinceta 'ewlekariyê' gelek caran şewitandin. Piştî bûyera ku rayedar bêdeng dimînin, niha jî cerdevan ketin dewreyê. Darên zeytûnê yên tê diyarkirin ev 400 sal in li wir in û neşewitîne, tên birîn. Hate hînbûn ku ev dar li qada vala ya li ser rêya di navbera Şirnex-Cizîrê tên hişkkirin, li qamyonan tên barkirin, piştre ji bo firotanê dibin bajarên cuda.

Gel nerazîbûn nîşan dide

Welatiyên ku newêribûn navê xwe bêjin, destnîşan kir ku li çiyayên Gabar û Cûdiyê ku ji aliyê leşkeriyê ve wek herêma tampon tên bikaranîn, cerdevan bi rihetî daran dibirin. Welatiyan got ku gundî nikarin bikevin cihên ji aliyê Serfermandariya Giştî ve wek 'Herêma Ewlehiyê ya Taybet' hatine îlankirin û wiha dom kir: "Gundî ji ber vê hincetê, nikarin herin zozanan. Lê cerdevan bi hêsanî diçin û dar dibirin. Ew dar jî tên firotan. Gundên ku berê hatine valakirin hene. Şêniyên gundan nikarin ji bo zeviyên xwe jî bikevin gund, lê cerdevan bi hêsanî diçin wan herêman. Divê ev pêkanîn bidawî bibe."

Di sêgoşeya leşker, cerdevan û axa de parvekirin

Welatiyê bi navê M.T ku li herêma Mergu Mar rûdinê diyar kir ku daristan ev bi salan e bi heman awayî tên birîn, îsal bi biryareke taybet, bi taybetî jî herêmên ku HPG'yî lê çalakî lidar dixin û tê re derbas dibin, bi tevahî hatine şewitandin. M.T diyar kir ku şewata di 25'ê Hezîranê de li herêma Navyanê derketiye, ji aliyê leşker û cerdevanan ve bi taybetî hatiye derxistin. M.T da zanîn ku hemû darên li vê qadê, bi alîkariya ekîbên Midûriyeta Daristanan hatine birîn û teslîmî cerdevanan hatine kirin. M.T diyar kir ku dahata daran ji sedî 35 dibe para leşkeran û wiha pê de çû: "Pereyê ku dimîne jî di nav cerdevanên ku êzingan berhev dikin û li bajarên rojavayê difroşin û axayan de tê parvekirin. Bi hezaran YTL pere heye di vî karî de. HPG'ê wek mane nîşan didin, lê di binê bûyerê de rant heye."

Akademîsyenan li herêmê lêkolîn kiribû

Par di çarçoveya 'Projeya Îslah û Rêya Seleksiyonê ya Darên Zeytûnê ya Herêma Başûrêrojhilat û Herêma Akdenîzê' de ji zanîngehên cuda cuda akademîsyen hatibûn û li herêmê lêkolîn kiribûn. Akademîsyenan gotibûn ku darên zeytûnê yên li Çiyayê Gabarê, herî kêm 400 saleyî ne.

(xo/ru)

KEREM ÇELÎK / MEHMET CEVÎZCÎ