Diyarname -Kurdan sala 2006’an hema bêje bê kovaran derbas kir. Di weşangeriya kurdî de li Tirkiyeyê hejmara kovaran hema bêje ji tiliyên destan derbas nabe. Ewên ku hene jî di peryoda derketina wan de pirsgirêkên wan hene.



2006’an de kovarên nû li kovarên heyî yê bi kurdî nehatin kirin, lê di yên heyî de jî pirsgirêk derket. Li cîhanê digel kovarên li ser mijarên rojane, kovarên tenê yên helbest, çirok, hevpeyvîn, aborî û hwd. hene, lê yê kurdan di cureyên bi vî rengî de kovar nîn in. Niha li Tirkiyeyê çend kovarên wekî Zend, Tîroj, Vate, W, Nûbiharê têne weşandin lê di peryoda weşana wan de pirsgirêk hene.
 
Zend
Di dîroka 14 salan a Enstîtuya Kurdî ya Stenbolê de yekem car kovara wan Zend di sala 1996’an de derket. Kovara lêkolîn û lêgerînên zanistî Zend îsal bi awayekî peryodîk derneket, di temamê salê de du hejmarên wê hatin weşandin. Zend ku vê payîzê edîtorê wê guherî û Davut Ozalp bû edîtorê kovarê pêşî hejmara payîzê derxist û niha li ser hejmara zivistanê dixebite. Li gor agahiyên berpirsên Zendê êdî dê di 3 mehan carekê de kovarê çap bikin.

 
W
Kovara W du salan berê ji aliyê 12 wêjevan û nivîskarên kurd ve hate derxistin. Her ku çû hejmara wan kêm bû û digel vê yekê jî kovarê 2 sal li dû xwe hiştin. Îsal herî dawî, di dawiya havînê de hejmara wê ya 12’yan derket lê hejmara wê ya 13’an hê derneketiye. Kovara du mehane ya xwerû bi kurdî, li ser çand, huner û wêjeyê weşan dikir. Li gor agahiyên ku gihîştin ber destê me hejmara 13’an a kovarê dê meha pêşiya me derkeve lê kovar êdî ne du mehî, êdî dê bibe sê mehî û sê mehan carekê derkeve.
 
Tîroj
Kovara Tîrojê du mehan carekê bi kurdî û tirkî weşanê dike. Kovarê hejmara xwe ya 13’yan ji bo meha sermawez-rêbendanê der xist. Kovar ji bilî hefteyek, duhefteyan derengî li gor peryoda xwe weşanê dike.
 
Nûbihar
 
Nûbihar ku ev 14 sal in ku weşanê dike, niha gihîştiye hejmara xwe ya 99’an. Kovarê ji bo 100’emîn saliya xwe pêşbaziyeke çîrok û helbestan jî daye dest pê kirin. Kovara ku li ser xeta olî xwerû bi kurdî weşanê dike, carinan bi derengî der dikeve, lê heta niha weşana xwe nedaye rawestandin. Kovar wekî sê mehî weşana xwe didomîne.
 
Vate
Kovarey Vate ke bi zazakî (kirdkî) hîrê mengan reyke neşr bena, ca dana niştoxanê bi zazakî tenî. Kovare heta nika 27 homarey cay Ewropa de (Yînan ra 6 hebê peyînî hem Ewropa de, hem Stenbol de hamey neşrkerdin) veciyay. Vate nika hem Ewropa de hem Stenbol de vejêna. Kovare re rey erey veciyo jî veşaney xo dewam kena.
 
Di salên dawî de li Amedê weşangeriya kurdî her ku diçe xurt dibe. Îsal kovareke din jî li vê yekê zêde bû. Kovara naveroka xwe ya li ser înternetê bi navê Bername Net di payiza 2006’an de derket û wekî pêvek bi Azadiya Welat re hate belavkirin. Kovara ku ji aliyê Karger ve hate amadekirin, di warê xwe de xwedî taybetiyek e.
Her wiha kovara Mizgîn ku ew jî li ser xêza oldariyê weşanê dike li Amedê derdikeve û bi kurdî tirkî ye.
 
Digel van, kovarên wekî “Tîgrîs”, “Amîgra” jî wekî kovarên ciwanan bi kurdî û tirkî weşanê dikin.
 
Weşanger, kovarger û xwendevanên kum e bi wan re xeber da nebûna-kêmbûna kovarên kurdî wekî êşekê dibînin, lê ji ber pirsgirêkên fînans, belavkirin û xwendina kovaran kes dest navêje vê qadê.

Amadekar: Cemil Oguz

31.12.2006