
Terora dewleta Tirkiyeyê ya li dijî zarokên kurd pir bi derengî be jî
ji aliyê Neteweyên Yekbûyî (NY) ve jî hate dîtin. Komîteya Mafên
Zarokan a NY'ê Tirkiye hiþyar kir, xwest zarokên kurd serbest bêne
berdan û TMK'a ku bûye zarokxur biguherîne. Di daniþîna 52'yemîn ya Komîsyona Mafên Zarokan a Neteweyên Yekbûyî
rapora hikûmeta Tirkiyeye girt dest û mijara binpêkirina mafên zarokan
ku li Tirkiyeyê pêk tên nirxand. Komîteyê ji bo zarokên kurd ên ku di
çarçoveya 'qanûna têkoþîna li dijî terorê'de tên mexdûrkirin Tirkiye
hiþyar kir.
Komîteya Mafên Zarokan a NY'ê piþtî xala 8'emîn protokola pêvek ya peymana mafen zarokan ya NY'ê û biryara xwe ya roja 29'ê cotmeha 2009'an a li ser poragrafa 14, 18 û 19'an nirxand biryar da ku li Tirkiyeyê di demên dawî de pir zêde mafen zarokan binpê dike û li ser vê hiþyarî da Tirkiyeyê.
Komîteyê ji hikûmeta Tirk xwest ku di dibistanan de bi taybetî ligel mijara aþtiyê dersên mafên mirovan bide zarokan û di vê der barê de mamoste jî bên perwerdekirin.
BAWERÎ NADE NY'Ê JÎ
Komîte ji ber 'qanûna atî-terorê' ku di sala 2006'an de derkte û zarokên 15 salî jî wek mirovên sere didarizîne û ceza dide wan bi fikar e.
Rapor vedibêje ku qewl û ewlehiyên ku hikûmeta Tirkiyeyê di vê der barê de daye wan jî vê fikara ku ew dikin ji holê ra nake û wiha pêde diçe: 'Ji ber ku daneyên di destê me de ne destniþan dike ku ev qanûn li dijî gelek zarokan bikar tê.' Komete vedibêje ku ew bi taybetî bikaranîna 'qanuna antî-terorê' û birîna cezayê heta mirinê mayîne di girtîgehê de ya ji bo zarokên ku tevlî meþ û xwepêþandanê dibin rast nabîne û ji ber vê bi fikar e..
NY: ZAROKAN BERDINKomîteyê piþtî lêhûrbûn û nirxandinê van hiþyariyan da Tirkiyeyê
- �Qanûna antî-terorê� bê guherîn da ku zarok jî wek miroven sere neyên darizandin. Zarok ne di dadgehên heyî de neyên darizandin divê zarok ji pîvanên parastina dadweriyê sûdê wergirin. Hemû doz di nav rêgezên bi awayek guncan, bêalî, lezgîn, baldarî û daraza adil bê meþandin.
- Vegotina �terorê� li gor normên navneteweyî û wek ku Raportorê Taybet ê pisporê Mafên Mirovan û Konseya Mafên Mirovan ya Terorîzmê ya NY�ê vedibêje vê guhertin.
- Sala 2009�an, li Tirkiyê û Kurdistanê bû sala êrîþkerî, îþkence û kiryarên derî mirovahiyê yên li dijî zarokên kurd. Zarokên kurd ku di meþ û çalakiyan de cih girtine rastî êrîþên hovane, êþkence, kuþtina polîs û tîmên taybet ên tirk bûne. Ev jî bûye sedema dijberiya raya giþtî ya cîhanê û dîmenên kiryarên polîs û tîmên taybet ên tirk bi nefret hatin temaþe kirin.
- Di sala 2009�an de piranî li bajarên Kurdistanê zarokên kurd ku hatine binçavkirin di Dadgehên Cezayê Giran de ji 42 dozan hatine dadgeh kirin û ji bo 177 zarokan 772 sal, 2 meh û 26 roj ceza hatiye dayin.
- Careke din em ji Tirkiyeyê dixwazin ku zarokên kurd teva serbest berbide.
- Pêwiste dadgehkirina zarokên kurd di dadgehên Cezayê Giran de bi dawî werê.
- Pêwiste xalên Peymana Mafên Zarokan ên NY�ê, xalên 17/29 û 30 bike pratkê û pêkbîne.
- Komîte ji Tirkiyeyê dixwaze ku, Tirkiye li gorî peymanên navneteweyî ku imze kirine tevbigere.